Sanoczanie w hołdzie dla Niepodległej

Główne obchody 101 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości rozpoczęły się koncelebrowaną mszą świętą w intencji ojczyzny w kościele pw. Przemienienia Pańskiego, której przewodniczył ks. dr Roman Froń. W swojej homilii przypomniał wielką postać rotmistrza Witolda Pileckiego – wielkiego patriotę i katolika. Jak podsumował w swoim kazaniu: bohaterów nie przykrywa ziemia, bohaterowie trwają. 

Po mszy odbył  się uroczysty przemarsz ulicami Sanoka, pod przewodnictwem orkiestry dętej  PGNiG pod batutą Grzegorza Mroczkowskiego, w asyście Wojska Polskiego – 21 Batalionu Logistycznego w Rzeszowie, Hufca Związku Harcerstwa Polskiego Ziemi Sanockiej, służb mundurowych, instytucji samorządowych, oświatowych, organizacji społecznych i patriotycznych wraz ze sztandarami. Delegacje złożyły kwiaty przed Krzyżem Pamięci i pomnikiem Tadeusza Kościuszki. Główne uroczystości odbyły się na Cmentarzu Centralnym przy Kwaterze Wojskowej. Rozpoczęło je tradycyjnie odśpiewanie hymnu. Burmistrz miasta Sanoka Tomasz Matuszewski z okazji święta Niepodległości skierował kilka słów do licznie zebranych na cmentarzu uczestników obchodów: Szanowni Państwo – samorządowcy, żołnierze, sanoczanie – dziękuję Państwu za tak liczne uczestnictwo w dzisiejszej uroczystości upamiętniającej sto pierwszą rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

Kulminacyjny punkt obchodów rocznicy wydarzeń z 11 listopada 1918 roku odbywa się w kwaterze Wojska Polskiego na sanockim Cmentarzu Centralnym – a więc w miejscu, gdzie wszyscy czujemy oddech przeszłości i gdzie pamięć o dawnych czasach układa się w mozaikę żołnierskich grobów.

Polacy znają cenę wolności. Przez blisko sto dwadzieścia lat zaborów tęsknota za nią, walka o nią oraz ponoszone dla niej wyrzeczenia były ideami łączącymi naród – wówczas bez terytorium i bez prawa do używania ojczystego języka. Paradoksalnie właśnie wtedy powstały wybitne utwory Mickiewicza, Słowackiego i muzyka Chopina, które rozsławiały polską kulturę na całym świecie. Okazało się, że arcydzieła oraz kulturowy dorobek przeszłości są nieocenionym wsparciem dla upominającego się o wolność narodu. W 1918 roku wywalczyliśmy niepodległość. Była okupiona tysięcznymi ofiarami i nie została nam dana raz na zawsze, tylko trzeba było jej strzec i znów o nią walczyć. Najpierw przyszło zagrożenie ze Wschodu, potem wybuchł wrzesień 1939 roku – urodzeni w niepodległej Polsce musieli swoją młodość podporządkować koszmarom II wojny światowej.

Wielu sanoczan swoje życie złożyło na szańcach ojczyzny. Wiele pięknych biografii ma swoje zakończenie właśnie tutaj, na cmentarzu przy ulicy Rymanowskiej i Matejki. Wspomnijmy Zbigniewa Jastrzębiec-Strzeleckiego, harcerza, ucznia VII klasy Gimnazjum, który jako 17-letni ochotnik II Pułku Strzelców Podhalańskich służył ojczyźnie w walkach 1920 roku. Jego pogrzeb przerodził się w wielką manifestację patriotyczną. W 1920 roku pod Pułtuskiem poległ dwudziestoletni podporucznik piechoty Adam Bratro, spoczywający w rodzinnym grobowcu przy ul. Matejki razem z bratem, Tadeuszem, legionistą poległym w bitwie pod Kuklami w 1916 roku. W walkach pod Chyrowem w styczniu 1919 roku, śmierć ponieśli członkowie załogi pancernego pociągu „Kozak”, wykonanego przez robotników Sanockiej Fabryki Wagonów – wśród poległych byli między innymi podporucznik Stanisław Sas-Korczyński i kapral Wacław Śląski. Obaj zostali pochowani na cmentarzu przy Rymanowskiej.

Na cmentarzu w Sanoku, po stuletnim życiu i wielu podróżach, dwa lata temu spoczął uczestnik działań wojennych, generał brygady Ludwik Krempa, kawaler Orderu Virtuti Militari, lotnik z Dywizjonu Bombowego 304.

8 listopada uczestniczyliśmy w ostatnim pożegnaniu major Danuty Przystasz, damy Orderu Virtuti Militari, żołnierza Armii Krajowej i uczestniczki Powstania Warszawskiego.

Major Danuta Przystasz należała do pokolenia polskich Kolumbów – ludzi, którzy wchodząc w dojrzałość, mierzyli się z okrucieństwem i cierpieniem, jakich do tej pory nie znał świat. Wiele lat upłynęło od ostatniej wojny. Na wieczną wartę odchodzą żołnierze i cywile, którzy  doświadczyli jej terroru, a tuż po wojnie, za swój nieprzejednany patriotyzm, padali  ofiarą stalinowskiego reżimu – tak jak Danuta Przystasz i jej brat, więźniowie polityczni.

My, współcześnie żyjący, na miano patriotów musimy dopiero zapracować – skromnie, uczciwie, szanując tradycję i szanując ludzi – także tych, z których poglądami nie jest łatwo nam się zgodzić. Jan Paweł II nauczał, że „wolność jest w niebezpieczeństwie tam, gdzie ludzie ograniczają swe spojrzenia do kręgu własnego życia i nie są gotowi angażować się bezinteresownie na rzecz innych”.

Obchodzimy sto pierwszą rocznicę odzyskania niepodległości. Pomimo że droga do niej jest naznaczona mogiłami – cieszmy się, ponieważ bohaterowie, którzy nam suwerenną Polskę ofiarowali, świadomie poświęcali się dla nas – dla swoich wnuków i spadkobierców. Wywalczyli wolny kraj i nam powierzyli jego przyszłość. Bohaterowie naszej wolności, żołnierze I i II wojny światowej, wypełniali testamenty narodowych wieszczów – Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego.

My korzystamy z  wiedzy o dokonaniach ludzi, którzy żyli obok nas – takich, jak major Danuta Przystasz czy generał Ludwik Krempa.

Podporucznik Robert Kulawiuk z 21 Batalionu Logistycznego w Rzeszowie odczytał apel pamięci, po czym żołnierze oddali salwę honorową. Ks. Roman Froń odmówił modlitwę w intencji poległych za Ojczyznę. Ostatnim punktem obchodów było złożenie wieńców przed pomnikiem. W hołdzie wszystkim, którzy o wolną Polskę walczyli, wieńce i wiązanki kwiatów złożyli:

poseł na Sejm RP dr Piotr Uruski, w imieniu mieszkańców Powiatu Sanockiego – przewodniczący Rady Powiatu Robert Pieszczoch i Starosta Sanocki Stanisław Chęć, w imieniu obywateli Wolnego Królewskiego Miasta Sanoka – przewodniczący Rady Miasta Andrzej Romaniak i burmistrz miasta Tomasz Matuszewski, w imieniu mieszkańców gminy Sanok przewodniczący Rady Gminy Tadeusz Wojtas i wójt gminy Sanok Anna Hałas, radni Sejmiku Województwa Podkarpackiego Monika Brewczak i Adam Drozd, w imieniu posła na Sejm RP Piotra Babinetza – Andrzej Chrobak, w imieniu posłanki do Parlamentu Europejskiego Elżbiety Łukacijewskiej – przedstawiciele biura poselskiego oraz Zarząd Powiatowy Platformy Obywatelskiej Powiatu Sanockiego, w imieniu posła na Sejm RP Mieczysława Kasprzaka – Zarząd Powiatowy Polskiego Stronnictwa Ludowego w Sanoku. Przedstawiciele sanockich związków emerytów i kół związków kombatanckich: Związek Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej Oddział w Sanoku, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej,  Koło w Sanoku – kpt. w st, spocz. Aleksander Roman, Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i b. Więźniów Politycznych w Sanoku, Bieszczadzki Zarząd Rejonowy Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z prezesem Zarządu płk. Markiem Borkowskim, Sanockie Koło Związku Żołnierzy Wojska Polskiego im. 2 pułku Strzelców Podhalańskich z prezesem koła ppłk. Andrzejem Iskrowiczem, Związek Weteranów i Rezerwistów WP – Podkarpacki Oddział Wojewódzki im. Synów Ziemi Sanockiej w Sanoku.

Przedstawiciele służb mundurowych: Wojska Polskiego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, Służby Więziennej, Straży Miejskiej, Hufca Związku Harcerstwa Polskiego Ziemi Sanockiej im. Księdza Harcmistrza Zdzisława Peszkowskiego – Komendantka Hufca Harcmistrz Krystyna Chowaniec z delegacją hufca, Delegacja Ochotniczej Straży Pożarnej Sanok-Olchowce, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” – Prezes Bronisław Kielar z członkami Zarządu, w imieniu Związku Strzeleckiego RP, Jednostka „2210” – Komendant Andrzej Pocztański, Delegacja Jednostki Strzeleckiej „2088” w Sanoku.

Przedstawiciele partii politycznych, instytucji oraz organizacji społecznych działających na terenie Sanoka: w imieniu Zarządu Komitetu Powiatowego Prawo i Sprawiedliwość w Sanoku – Kazimierz Węgrzyn, w imieniu Rady Powiatowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej – Przewodniczący Rady Marian Kawa oraz Sekretarz Grzegorz Pasztyła, Przedstawiciele Zarządu Okręgowego Polski Razem Zjednoczonej Prawicy, Stowarzyszenie „Łączy nas Sanok”, Stowarzyszenie Zjednoczeni Samorządowcy Ziemi Sanockiej, Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Oddział „Ziemia  Sanocka” w Sanoku, Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Podkarpacie w Sanoku, NSZZ Funkcjonariuszy Straży Granicznej koło nr 3 w Sanoku, W imieniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – pracownicy Biura Powiatowego, Związek Rodu Kątskich.

Przedstawiciele sanockich uczelni i szkół: W imieniu Uczelni Państwowej im. Jana Grodka w Sanoku –  rektor prof. dr hab. Elżbieta Cipora, prorektor ds. dydaktyki Magdalena Konieczny, Kanclerz Lesław Siedlecki, w imieniu sanockich szkół ponadpodstawowych – Zespół Szkół nr 1, w imieniu Zespołu Szkół nr 2 w Sanoku – przedstawiciele klasy mundurowej, w imieniu sanockich szkół podstawowych – Szkoła Podstawowa nr 9.

W godzinach popołudniowych w Sanockim Domu Kultury odbył się koncert patriotyczny Zespołu Tańca Ludowego Sanok, Dziecięcej Grupy Wokalnej i Męskiego Chóru Liturgicznego parafii ojców Franciszkanów.

Sanoczanie dali przykład swojej patriotycznej postawy, aktywnie włączając się w obchody 11 listopada. W pochodzie ulicami Sanoka szły całe rodziny, a na wietrze powiewały biało-czerwone flagi. Przypominamy o zaplanowanych imprezach towarzyszących obchodom rocznicowym: 12 listopada o godz. 17.00 w sali koncertowej Państwowej Szkoły Muzycznej odbędzie się koncert muzyki patriotycznej w wykonaniu uczniów  tejże szkoły. 14 listopada o godz. 18.00  Sanocki Dom Kultury zaprasza wszystkich wielbicieli sztuki teatralnej, poezji i muzyki. Jerzy Trela, wybitny aktor przedstawi najsłynniejsze monologi literatury na tle muzyki Szopena. 16 listopada od godz. 10.00 Stowarzyszenie Pozytywnie Zabiegani Sanok zaprasza do skansenu – do pokonania będzie trasa około 10 kilometrów biegu lub nordic walking.

Zachęcamy również do obejrzenia ciekawej wystawy w Muzeum Historycznym pt. Z nieludzkiej Ziemi do Włoch. Żołnierz i Artysta – Tadeusz Wojnarski, czynnej do 1 grudnia br.

Całość prezentowanej strony internetowej stanowi własność Gminy Miasta Sanoka i jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019r. poz.1231). Zawartość serwisu WWW nie może być reprodukowana, rozpowszechniana ani publikowana, chyba że właściciel serwisu wyrazi na to uprzednią pisemną zgodę, z wyłączeniem wykorzystania dla celów niekomercyjnych i dla użytku osobistego.